[size=16] خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگەوه ئاماده کراوه بەشی2

بەشی دووه م

خەو ئاوێنەیە ئەو ئاوێنەیە وێنەی شاراوەی ناوەوەمان و راستی باری گیانی و دەرونیمان ئەخاتە بەر چاو هەروەها ئەی سەلمێنێ کە گیانمان روحی تێدایەو ئەو روحەش لەبواری ئاین و ژیان دا تیشکی رۆشن کەرەوەی ناوەوەو ئیلهامی لە خوای گەورەوە وەردەگرێت خەو وێنەی رەسەنایەتی و گەوهەری ئادەمیزادە وخزمەتی رەوشت و رەفتاری مرۆڤایەتی ئەکات خەوی راستەقینەو چاک لە تەنگانەدا یارمەتییمان ئەدات و رێگەمان رۆشن ئەکاتەوە و توانای زیاترمان پێ ئەبەخشێ بۆ ئەوەی بتوانین بە چاکی گیروگرفتەکانمان چارەسەر بکەین.

دوای ئەم باسە کورتە دەربارەی خەو بینین چەند ووشەیەکی ترتان بۆ شی ئەکەمەوە هیوا دارم بەدڵتان بێت:-

دەرزی دورمان : دۆزینەوەی هاوسەرە بۆ ئە وانەی بێ هاوسەرن ،ئەو کەسانەی هەژارن دەرزی لە خەوا ببینن پارەیان بۆ دێت ،ئەو کەسەی دەرزی بە دەزووەوە ببینێ کارو باری باشتر ئە بێت، ئەوەی دەرزیەکەی بشکێ کاروباری تێک ئەچێت ، ئەو کەسەی دەرزی بخوات لای ئەو کەسەی حەزی لێ ناکات باسی نهێنیەکانی ئەکات،ئەوەی دەرزیەک بکات بە گیانی یەکێکا ئەوە قسەی ناخۆشی پێ ئەڵێ،ئەوەی جل و بەرگ بۆ خەلکی بدورێ ئەوە ئامۆژگاریان ئەکات ئەگەر بۆ خۆی بدورێ پارەی دەست ئەکەوێ.

مار : مار لە خەودا دوژمنە یان پارەیە یان ئافرەتە یان کوڕە .ئەو کەسەی مار ببینێ و لێ ی نەترسێ ئەو کەسە زۆر ئازاو بەتوانایە ، مار دوژمنێکی پارە دارە چونکە ژە هر لە خەودا پارەیە ، ئەگەر یەکێک لە خەویا ببینێ مار چوەماڵی ئەوە لەلایەن دوژمنەکەیەوە هەڵ ئەخەڵەتێ ئەگەر مارەکە بگرێت و بۆ خۆی بیبات ئەوە زۆر بە ئاسانی پارە لە دوژمنەکەی وەرئەگرێ ، ئەگەر مارەکە بکوژێ بەسەر دوژمنەکەی زاڵ ئەبێت ئەگەر دەستیشی بە خوێن بێت ئەوە دوژمنەکەی ئەمرێ وپارەی بۆ ئەمێنێتەوە ، مار پێوە دان باش نی یە مانای زیان لێکەوتنە ،فڕینی مار سەفەرە ، کوشتنی ماری بچوک مانای کوشتنی کورێکی بچکۆلەیە ، کوشتنی مار بە کۆمەڵ لە بازاردا مانای جەنگ روودەدات ودوژمن سەرئەکەوێت

ترس : لە خەودا هێمنی و ئاسایشە ، هەروەها تۆبە کردنە ،ئەوەی بترسێ ئەوە تۆبە ئەکات ، ئەوەی بترسێ ناودارو پایە بەرز ئەبێت ،ئەوەی چاوەنواڕی ترس بکات ئەوە تووشی شەر ئەبێت ،ئەوکەسەی لە خەویا ببینێ ئەترسێ و یەکێکیش پێی ئەڵێ مەترسە تۆ نامری و ناتوانی بژیت ئەو کەسە کوێر ئەبێت.
میوان : میوان لە خەودا بۆ سک پڕ مژدەی لەدایک بوونی کوڕە ، بۆ خەڵکی تریش مانای دەست کەوتنی پارەیە .
کچ : ئەگەر ئافرەت لە خەویا کچێک ببینێ ئەوە دوژمنەکەی بینیوە ، لەخەودا بینینی کچێکی جوانی نەناسراو مانای مژدەی هەواڵێکی خۆشە ، کچی نەناسراو لەکچی ناسراو باشترە ، بینینی کچێک یان ئافرەتێکی روو گرژ مانای هەواڵێکی ناخۆشە ،بینینی کچی جوان لە خەودامانای خۆشی و کامەرانی وخێر و سەرکەوتنە ،کچی لاواز مانای هەژاری و دەست کورتی یە ، کچ لە خەویا ببێتە پیرێژن مانای ئەوەیە باری ئاینی زۆر باشە ، هەروەها ئەگەر پیرێژن ببێتە کچ مانای ئەوەیە وەک جاران بەهێزو بە توانا ئەبێت .

ڕۆژ :تەواو بوونی شەو و هاتنی رۆژ مانای تەواو بوونی غەم و پەژارەیە ، هەروەها نوێ کردنەوەی جل و بەرگ وهاوسەرو منداڵە هەروەها مانای رزگار بوونی بەندکراو وکردنەوەی دەرگای خێرو خۆشیە .
ڕووباری هەنگوین :مانای قورئانی پیرۆزو زانستە .

دەنگی ناو تەلەفۆن : دەنگەکە لەخەودا چۆن لە تەلەفۆنەوه ‌بۆت هات و بیستت لەژیانیش دا وەک خۆی رووئەدات ،ئەگەر ئاگاداریان کردیتەوە کە کارێکت بەدەستەوەیەو نابێ ئەنجامی بدەیت ئەبێ ئەو کارە ئەنجام نەدەیت ، یان ئەوەی لەخەودا بیستت مژدە بوو ئەوە مژدەیەکت بۆ دێت.
دیاری :لەخەودا دل خۆشی یە هەروەک خوای گەورە لە قورئانی پیرۆزدا ئەفەرموێ {{ بل انتم بهدیتکم تفرحون }} سورەتی نمل " 36 " هەروەها دیاری مانای خۆشەویستی یە ، یان خواز بێنی کردنە ، ئەو کەسەی وەک دیاری قاپێ خورمای بدرێتێ کچەکەی شوو ئەکەت  [/size]

[size=16]   خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی4

به شی جواره م

ئاوریشم : بینینی ئاوریشم خۆشەویستی یە ، دەسەڵات دار یان پاشا جل و بەرگی ئاوریشم لەبەر کات پایەبەرز ترو گەورەتر ئەبێت ، مردو ئاوریشمی لەسەر بێت لەو دونیایە پایە بەرزە ،ئاوریشمی زەردو سور نەخۆشی یە ، هەروەها کردەوەی چاکی ئەو کەسانە دەردەبڕێ کە شایەستەی ئەوەن بچنە بەهەشت ، یان بگەنە پلەو پایەی سەرۆکایەتی ، ئاوریشم خواستنی ئافرەتێکی بە ئابڕوو بە شەڕەفە ،هەروەها دەروازەی دەرچونە لە غەم و خەفەت وپەژارەوە بەرەو خۆشی و کامەرانی. .

پیاز : خواردنی پیاز باش نی یە ، ئەوەی نەخۆش بێت و لە خەودا ببینێ پیاز ئەخوا ئەمرێ ،تەڕە پیاز هەوڵ و کۆشش و کارکردنە بۆ بە دەست هێنانی قازانج ،تەڕە پیازی زۆر تەندروستی باش و خەم و خەفەت و جیابونەوەیە ، خواردنی پیاز بۆ نەخۆش باشە ، ئە توانین بڵێین پیاز پارەیه .‌ .

هێلكه : هێلکە لە ناو قاپ دا بێت ئەوە ئافرەتە ، ئەوەی ببینێ مریشکەکەی هێلکەی کرد کوڕی ئەبێت ، خواردنی هێلکە بە کاڵی خواردنی پارەی حەرامە یان زینایە یان کارەساتێکی گەورەیە ، ئەو کەسەی ببینێ هێلکەی بەدەستەوەیە هاوسەرەکەی وەك مردوی لێ دێت یان ببینێ هاوسەرەکەی هێلکەی کرد کوڕێکی کافرو بێ ئیمانی ئەبێت ، کڕ کەوتنی مریشك لەسەر هێلکەو لەپاشان دا دەرچونی جوچکە مانای زیندو بونەوەی باس و کردەوەی مردوێکە ،لەوانەشە ئەوەندەی ژمارەی جوچکەکان ئەو ماڵە منداڵیان ببێت ئەو کەسەی ببینێ هێلکەی زۆری هە یە ئەو کەسە دەوڵەمەندە مەترسی ئەوەی لێ ئەکرێت لە رێ لا بدات ، هێلکەی کوڵاو چارەسەر بوونی کاروبارێکی ئاڵۆزاوە و دەست کەوتنی پارەیە و خواردنیشی ژن هێنانەو ژنەکەش دەوڵەمەندە ، ئەو کەسەی هێلکەیەکی بدرێتێ ئەوە کوڕێکی ئەبێت ئەگەر هێلکەکە بشکێ کوڕەکەی ئەمرێ ،ئەوەی تۆکڵی هێلکە بخوات ئەوە کفن دزە ، بەکورتی هێلکە مانای ژن هێنان و منداڵ بون وزێڕو زیو و گۆڕ و کۆکردنەوەی پارەو هاتنەوەی کەس و کاره .‌ .
خۆشی و شادی : لەخەودا گریانە لەوانەشە کۆتایی خەم و خەفەت بێت ،ئەو کەسەی ببینێ دڵخۆشە دڵتەنگ ئەبێت .

ژه هر: : لە خەودا پارەیە ، یەکێك ژەهر بخوات و گیانی بئاوسێ ئەوەندەی ئاوسانەکە پارەی بۆ دێت ، ئەگەر هیچی لێ نەیەت ئەوە خەم و خەفەتە ، ژەهری کوشندە مانای مردنە ، هەروەها ئەوەی ژەهر بخوات غەمبار ئەبێت ، ئەوەی ببینێ ژەهرئەخوات تەمەن درێژ ئەبێت ، ئەوەی ژەهر بداتە خەڵکی تر ئەوە زینا ئەکات . .
منداڵی ساوا : :خەم و خەفەت و ماندو بوونە لە پەروەردە کردنی منداڵ ، هەڵگرتنی منداڵێکی ساوا زۆر باشە و ئەو کەسەی هەڵی ئەگرێ ئەگەر لەزیندان بێت بەڕەڵڵا ئەکرێت یان هەژار بێت دەوڵەمەند ئەبێت ،لە دایك بوونی منداڵ لە دەمەوە مانای مردنە

بوك و زاوا : :بینینی بوك و زاوا بە رازاوەیی خۆشی و شادی یە ، ئەوەی ببینێ زاوایەو بوکەکەشی دیار نی یە ناویشی نی یە و ناسراویش نی یه ئەو کەسە ئەمرێ یان یەکێك ئەکوژێ ، ئەگەر بوکەکەشی بینی ئەوە بە پێی جوانی بوکەکەو مانای ناوی دەرگای رزقی لێ ئە کرێتەوه

باڵا : کور ت بونەوەی باڵای بەرز لە خەودا باش نی یە ، باڵای بەرز لە خەودا فیتنەو دوو ڕووی یە ، باڵا لە ڕادەی ئاسایی زیاتر بەرزبێتەوە و بگاتە ئاسمان یان زۆر کورت بێتەوەو ئاسایی نە بێت مانای مردنە ، کورت بونەوەی باڵا مانای لاچونە لە پلەو پایه ، باڵای بەرزی ئاسای مانای بەدی هاتنی نیازو مەبەسته .

دان كه وتن : : دان کەوتن لە خەودا تەمەن درێژی یە ،ئەگەریەکێك لە خەودا بینی هەمو دانەکانی کەوت ئەو کەسە زۆر ئەژێ و تەمەن درێژ ئەبێت ،ئەگەر هەمو دانەکانی کەوت نەیانی بینیەوە نزیکترین کەس و کاری پێش خۆی ئەمرن یان نەخۆش ئەکەون، یەکێك ببینێ دانەکانی سەرەوەی کەوتە ناودەستی ئەوە پارەی بۆ دێ ، ئەگەر ببینێ کەوتە باوەشی ئەوە کوڕیان ئەبێ ، ئەگەر بکەوێتە سەر زەوی ئەوە کارەساتی مردنه ،ئەوەی قەرزار بێت لە خەودا دانی بکەوێت قەرزەکەی ئەداتەوە ، کەوتنی دانەکانی خوارەوە غەم و پەژارە و ئازارە ،کەوتنی هەموو دانەکان مانای مردنی هەموو ئەو کەسانەیە کە لەو ماڵەدا دەژێن ،ئەگەر یەکێك دانەکانی کەوت و خۆی هەڵیانی گرتەوە ،مانای ئەوەیە منداڵەکانی ئەمرن ،ئەوەی دانی بکەوێت و نانی پێ نەخورێ ئەوە دەست کورت و هەژار ئەبێت ،دان خزم و کەس و کارمانە دانەکانی سەرەوە پیاوەکانن لە خزم و کەس و کاری باوك دانەکانی خوارەوەش ئافرەتانن لە خزم و کەس و کاری دایك ، هەر دانێك یە کێکە لە کەس وکارمان ،بە کورتی دان تەمەن درێژی و مردن وپارەو ژیان و نهێنی دەردەبڕێ ،دان جولانەوە نەخۆشی یە ،دانی دروستکراو لە زێڕ باشە بەڵام لەوانەشە ماڵ سوتان بێت ،دانی دروستکراو لە زیو زیان و زەرەرە ، درێژ بوونی دان مانای شەڕ و ناکۆکی و ئاژاوەی ناو ماڵه .‌ .
[/size]      سوپاس   هیوادارم  کەس سرنج  نە نوسیت  تا هەموو یدا دە بە زێنم  سوپاس تاندەکەم                    

[size=16]  خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگە وه ئاماده کراوه بەشی6

بەشی شەشەم

مشك : مشك لەخەودا ئافرەتێکی ڕەوشت خراپە ، یان ئافرەتێکی نەفرەت لێ کراوی جولەکەیە ، یان پیاوێکی جولەکەیە یان دزە ، مشکی زۆر رزقە ئەوەی لە خەودا ببینێ مشکێکی زۆر لە ماڵیدایە رزقی فرەوانترئەبێت ،ئەگەر مشك لە ماڵی دەرچێت رزقی کەم ئەبێ ،ئەوکەسەی ببێتە خاوەن مشکێك خزمەت کارێکی ئەبێ ،مشکی ڕەش و سپێ مانای شەو و ڕۆژە ، مشك ئەگەر ڕەنگیان وەك یەك بێت ئافرەتن ،هات و چۆی مشکی ڕەش و سپی تەمەن درێژیە سپی ڕۆژەو ڕەشیش شەوە ، هەروەها ووتراوە مشك کەس و کارو منداڵی ناو ماڵن ، ئەو کەسەی لە خەودا مشکێ بکوژێ بەسەر ئافرەتێکی خراپە کار زاڵ ئەبێت ، ئەوکەسەی بە تیر یان بە بەرد لە مشکێك بدات ئافرەتیکێ خراپە کار بە نهێنی هەڵدەخەڵەتێنێ ، بینینی مشکی زۆر لە جێیەکی لار یان لە ناو بیرێك مانای تەمەن کورتی یە ، ئەو کەسەی مشکی زۆر لە ماڵی دا ببینێ چەند ئافرەتێك ئەچنە ماڵی و ئەو ئافرەتانە بێ سوودن ، وەرگرتنی پێستی مشك پارەیەکی کەمە لە ئافرەتێکی خراپەکار

میوه : لە خەودا ژن هێنانە یان شوو کردنە ، وەك خوای گەورە لەقوڕئانی پیرۆزدا ئەفەرموێ {{ ان اصحاب الجنة الیوم فی شغل فاکهون. هم وازواجهم فی ظلال علی الارائك متکئون }} سورەتی یس// 55 و 56 ، میوەی تەڕ ڕزقێکی کاتی یە چونکە زوو تێك ئەچێت ، میوەی ووشك رزقێکی زۆر و هەمیشەی یە ، میوە بۆ هەژار دەوڵەمەند بونە و بۆ دەوڵەمەندیش پارەی زیاترە ، ئەوکەسەی ببینێ میوە فڕێ ئەدرێتە سەری ئەو کەسە بە خێر خوازئەناسرێ و بە ناو بانگ ئەبێت

خەڵوز : لە خەودا پیاوێکی ترسناکە ، هەروەها ووتراوە پارەی حەرامە ،یان رزقێکە لە سولتانەوەیە ،ئەو کەسەی ببینێ خەڵوز ئاگری گرت ئەو کەسە لەلایەن سولتان یان کاربەدەستەوە تاقی کراوەتەوە و زوڵمیشی لێ کراوە و بەزۆر پارەی لێ سەندراوە ، خەڵوز لە زستان پارەیە ئەو کەسەی خزمەت کارێکی ڕەش پێستی بدرێتێ ئەوە چەند کیسەیەك خەڵوزی بۆ دێت ، ئەو شتەی لە ناو ئاگر بسوتێ بینینی باش نی یە .

تەڵە : پیاوێکی کەم ئیمان و دەست بڕو فێڵ بازە ، ئەو کەسەی تەڵە بۆ چۆلەگەیەك دانێتەوە پیاوێکی گەورە هەڵئەخەڵەتێنێ ، ئەگەر ئافرەت لە خەودا بینی تەڵە دائەنێتەوە کە باڵندەیەك ئەگرێ باڵندەکە یەك سەر ئەفڕێ ،ئەو ئافرەتە حەز ئەکات لە مێردەکەی منداڵی بێت بەڵام منداڵەکە لە ناو سگی نا چەسپێ ودروست نابێ .

چەك : لە خەودا سەرکەوتنە ، یان لاچونی نەخۆشی یە ، ئەگەر یەکێك لە ناو خەڵکێکی زۆری بێ چەك دا چەکی هەڵگرتبێ ئەو کەسە بە گوێرەی چۆنیەتی جۆری چەکەکە ئەبێتە سەرۆکی ئەو خەڵکە ، ئەگەر بینی خەڵکی تەماشای ئەکەن و ئەویش چەکی هەڵگرتوە ئەو خەڵکە حەسودی پێ ئەبەن ، ئەگەر خەڵکەکە هەموویان پیرو بە تەمەن بوون ئەوانە دۆست و هاورێن ،ئەگەر گەنج بوون ئەوانە دوژمنن ، ئەوەی ببینێ چەکی هەڵگرتوەو ئەتوانێ بەکاریشی بێنێ نیازو مەبەستی بەدی دێت ،چەك بۆ نەخۆش مردنە ، لەوانەیە چاك سازی ئایین بێت ،ئەگەر ترسی لەگەڵ بێت بۆ نەخۆش چاك بونەوەیە ،ئەگەر سەفەری کردبێت بە سەلامەتی ئە‌گەڕێتەوه .

شەکر : شەکر لەخەودا خۆشی و شادی و چاك بوونەوەی نەخۆش و نەمانی خەم و خەفەت و بە دی هاتنی هیواو ئامانجە ، ئەگەر ئافرەتیش بێت ئافرەتێکی خانەدانە ، ئەگەر کوڕیش بێت ئەو کوڕە زیرەك و داناو زانیارەو بەشداری لە بەهرەو هونەری خەڵکی دیکە دەکات ، ئەگەر پارەش بێت پارەیەکی حەڵاڵە ، شەکر لە خەودا پارەیە ، شەکری زۆر ئاژاوەیە ، شەکر فرۆشتن

باش نی یە . ماسی : ئەگەر ژمارەی بزانی ئەوە ئافرەتە ، ئەگەر ژمارەی نەزانی ئەوە پارەو دەست کەوتە ، نەهەنگ وەزیری پاشایە چونکە دەریا پاشایە و ماسیش سەربازی پاشایە ، گرتنی ماسی یەکی گەورە خێرو بەرەکەتە ، ئەو ماسی یەی تۆکڵەکەی نەرمە بۆ ئەوکەسانه باشە کە ئەیانەوێ خەڵکی هەڵ خەڵتێنن ، ماسی باشە بۆ ئەو کەسانەی نیازی ژن هێنانیان هەیە ، ماسی مردو لەناو دەریا باش نی یە چونکە نیازو مەبەست بە دی نایەت ، ماسی لەسەر جێی خەودا ببیندرێ بۆ نەخۆش و بۆ ماسی گر باش نی یە ، ماسی گرتن لە ناو ئاوی مەند خەم و خەفەتە ، ماسی خواردن بە کاڵی زۆر باشە ،ماسی سوێر واتا بە خێ گیروگرفتە ، ووتراوە ئەگەر ژمارەی ماسیەکان بگاتە چوارئەوە ئافرەتە ئەگەر زیاتریش بێت ئەوە پارەو دەست کەوتە ، ماسی سورەوە کراو بەدی هاتنی داواکاری یە ، ماسی برژاویش سەفەر کردنە لەپێناوی زانست و زانیاری زیاتر ،کڕینی ماسی لە ماسی گر یان لەماسی فرۆش مانای ژن هێنانە ، لە وانەشە بینینی ماسی غەم و خەفەت و نەخۆشی بێت .

بەرز بوونەوە :هەرچەند سەرکەویت و بەرز ببیتەوە هەر ئەوەندەش دادەبەزی ، ئەگەر یەکێك لە خەودا ببینێ بەرز بۆوەو چووە ئاسمان تا گەیشتە ئەستێرەکان و لەپاشاندا بووە ئەستێرە لەوانەیە ببێتە والی یان سەرۆك یان لەژیان و ‌مردن دا پلەو پایەێکی بەرزی بدرێتێ کە شایەستەیەتی ، چونە سەر شاخ غەم و پەژارەیە یان سەفەرە ، سەرکەوتن باشەو دابەزینیش باش نی یە ،

گۆشت : پارچە گۆشت بۆ داهاتوو باش نی یە لە وانەشە کارەساتێکی ڕابووردو بێت ، هەروەها ووتراوە گۆشت رزقێکی خێرایە یان خۆشی و کامەرانی یە ، یان ئاشکرا بوونی نهێنی یە ،گۆشتی کوتراو لێدراو بە چەقۆ بۆ گەنج هاوسەرە و بۆ ئافرەتی سك پڕیش کوڕە ، یان تێکەڵ بوونی پارەیە لەگەڵ شەریك و دەرکەوتنی قازانجە ، گۆشتی کوڵاو پارەیە گۆشتی کاڵ ئازارو ژان و نەخۆشی یە کڕینی گۆشت لە قەساب کارەساتە ، گۆشتی ناسك وتازە مردنە ، ئەو کەسەی گۆشتی ئادەمیزاد بخوات ئەوە باسی دەکات ،ئافرەت گۆشتی خۆی بخوات زینا دەکات ، گۆشتی مانگای لاواز نەخۆشی یە ، گۆشتی مار پارەیە لە دوژمنەوە دێت ، گۆشتی شێر پارەیە لە کار بەدەستەوە دێت گۆشتی باڵندەی دڕندەوگۆشتی بەراز پارەی حەرامە ،گۆشتی کۆن باس کردنی مردوە ، گۆشتی حوشتر پارەیە لە پیاوێکی کەلەگەت ودوژمنێکی بە تواناوە دێت ، هەروەها ئەوەی گۆشتی حوشتر بخوات لە کاربەدەستەوە پارەی بۆ دێت ، هەروەها گۆشتی مانگا ماندوبوون و بێ ئیش وکاریە ، ئاسکەی سەربڕاو ئەگەر پیستەکەی لێ کرابێتەوەو گۆشتەکەی پارچە پارچە کرابێت مانای چاوپێکەوتنە بە کەسێکی نەناسراو ، ئەگەر گۆشتی ئاسکەکە پارچە پارچە نەکرابێ کارەساتە ، ئەگەر ئاژەڵی سەربڕاو قەڵەو بێت دەسکەوتی پارەیە ، خواردنی گۆشتی کاڵ باشە بەڵام تەنها بینینی باش نی یە ، خواردنی گۆشتی کوڵاو پارەیە ، ئەگەر لای شێخێك بیخۆیت شکۆمەند و پایە بەرز ئەبیت ، گۆشتی برژاو رزگاربوونە لە مەترسی ، گۆشتی مریشك پارەیە لە ئافرەتێکەوە دێت ، گۆشت هێمن بوونەوەیە بۆ ئەو کەسانەی توڕەن ، چاك بونەوەی یە بۆ نەخۆش و لاچون و نەمانی خەم و خەفەتە ، گۆشتی باڵندە باشە لەوانەیە بەهەشت بێت وەك خوای گەورە لە قوڕئانی پیرۆزدا ئەفەرموێ {{ وفاکهة مما یتخیرون ، ولحم طیر مما یشتهون }} سورەتی الواقعة // 21 ، گۆشتی ماسی رزقێکی خێراو حەڵاڵە ، گۆشتی ئادەمیزاد سەرکەوتنە بەسەر دوژمن ، خوێن و گۆشتی نەناسراو و ئاژاوەیە ، ئەوکەسەی گۆشتی زیادی خۆی بخوات ئەوە قازانجەکەی ئەخوات و سەرمایەکەی بۆ ئەمێنێتەوە ، گۆشتی کوڵاو بۆ هەژار پارەو دەوڵەمەند بوونە .

تاریکی : لەخەودا ڕێ وون کردن و سەرسووڕمانە ، ئەگەر یەکێك کافر بێت و لە خەودا ببینێ چوە ڕۆشنایی ئەو کەسە ئەبێ بە موسڵمان ، یان تۆبە ئەکات و ڕێگەی ڕاست ئەگرێتە بەر ، ئەگەر لەزیندان دا بێت بەڕەڵڵا ئەکرێت ،تاریکی مانای زوڵمە ، کێ بچێتە تاریکی ئەو کەسەزوڵم ئەکات ، ئەوەی تاریکی ببینێ زو‌ڵمی لێ ئەکرێ لەوانەیە تاریکی مانای تاریکی دڵ و چاو بێت . [/size]

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی8

بەشی هەشتەم

هەسانەوە :: هەسانەوە ‌لەپاش ماندو بوون و هەژاری و دەست کورتی دەوڵەمەند بوونە ، هەسانەوە لە خەودا بۆ نەخۆش مردنە ، لەوانەیە گیروگرفتیش بێت .

بەهار :: لەخەودا پارەیە ، یان کوڕێکی تەمەن کورتە ، یان ئافرەتێکە هاوسەریەتی کەم ئەخاێنێ ، یان دەسەڵاتێکەو بۆ ماوەیکی کەم بەردەوام ئەبێت ، بە گشتی ئەتوانین بڵێین بەهار خۆشی و شادی و کامەرانیکی کەم خایانە و زۆر زوو لە ناو ئەچێ و نامێنێ .

: : مافور یان فەرش :: لە خەودا ئافرەتێکی ڕەوشت پاکە یان پلەو پایەی بەرزی ئایینە .
دابەزین یان کەوتن ::ئەگەر لەسەرەوە بۆ خوارەوە بێت مانای ئەوەیە بارو دۆخ لە باشەوە بەرەو خەراب ئەچیت ، یان لەئافرەتێکەوە بۆ ئافرەتێکی تر یان لە پیشەیەکەوە بۆ پیشەیەکی تر یان لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تریان لە مەزهەبێکەوە بۆ مەزهەبێکی ترئەگۆڕدرێ ، ئەگەر خواردنێکی خۆش یان پیاو چاکێك دابەزێتە خوارەوە مانای ئەوەیە بارو دۆخ بەرەو باشی ئەچێت دابەزین بۆناو کەلاوەیەك یان بۆ لای ئاژەڵێکی دڕندە باش نی یە ، ئەو کەسەی لە سەربان بکەوێتە خوارەوەو دەست و قاچی بشکێ خۆی یان ماڵ و موڵکی یان هاوڕێیەکی زەرەریان لێ ئەکەوێت.

پۆلیس :: لە خەودا پادشای ڕوح کێشانە ، یان غەم و خەفەتە ، پۆلیس لەگەڵ هاوڕێکانی بێت ترس و خەفەت و ئازارو مەترسی یە ، هەروەها ووتراوە پۆلیس دەسەڵات دارێکی شەڕ خواز و فێڵ بازە .

: ئەستێرە :: لە خەودا مەزنترین و بەشەڕەف ترین کەسە ، ئەو کەسەی لە ماڵی خۆی دا ئەستێرەی گەشاوە ببینێ چەند سەرۆك و پێشەوا لە ماڵی دا کۆدەبنەوە ،ئەگەر ئەستێرەکان گەشاوە نەبوون ئەو سەرۆك و پێشەوایانە بۆ کارەسات کۆدەبنەوە ، کەوتنی ئەستێرە لە ئاسمانەوە بۆ خوارەوە مانای ئەوەیە لەو جێ یە دا پێشەوایەك کارەساتێکی بەسەر دێت ،ئەستێرە پیاوی زاناو دەوڵەمەندو بەهێزو دەسەڵات دارو شەڕەف مەندە ، بینینی ئەستێرەی زۆر لەماڵەوە مانای منداڵی زۆرە ، بینینی حەوت ئەستێرە گەشاوەکان لە ئاسمان دا مانای پیشەو بازرگانی وزانست ودەسەڵاتە ، بینینی ئەستێرەیەکی گەشاو خێروخۆشی یە .
نەمانی ئەستێرە لە ئاسمان دا بۆ دەوڵەمەند زیان وزەرەر وهەژاری یە بۆ هەژاریش مردنە ، ئەو کەسەی ئەستێرەی لەسەر سەر دا بێت لە هاوڕێکانی باشتر دەبێت ، ئەو کەسەی سواری ئەستێرە بێت پلەو پاییەی بەرز ئەبێت ، ئەستێرەی ناو ماڵ باش نی یە ، ئەوەی ئەستێرە بخوات پارەی خەڵکی ئەخوات ، قووت دانی ئەستێرە جنێو دانە بە پیاو چاکان ، مژینی ئەستێرە فێربوون و وەرگرتنی زانستە لە زانایان ، بڵاوبوونەوەی ئەستێرە مردنی پاشایە یان روودانی جەنگە ، ژمارەیەکی زۆر ئەستێرە بکەوێتە خوارەوە مانای زۆر کەس ئەمرێ یان ئەو کەسەی خەوەکەی بینیوه ‌کەچەڵ ئەبێت ، بینینی ئەستێرە بە ڕۆژ ئاشکرا بوونی کردەوەی نهێنی و ڕیسوا بوونە ، ئەستێرەی سەر لە بەیانی زەماوەندە .
:

ڕیگا :: ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ لە ڕێ ی خۆی لای داوە ئەو کەسە باری ئایینی باش نی یە ، دەسەڵات دار یان کاربەدەست بە ڕێ ی سەخت دا بڕوات دادپەروەری ڕەوای باڵی بەسەر ناوچەکەدا ئەکێشێ ، ڕێگەی ڕاست کتێبی خواو سونەتی پێغەمبەرە ، ئەو کەسەی بەڕیگای ڕاست دا بڕوا خوای گەورە هیدایەتی ئەدات ، ڕێگەی زۆرو جۆراو جۆر دوو دڵی و سەر سوڕمانە ، ڕێگای دەریا ڕزگار بوونە لە ناخۆشی وگیروگرفت یان دەست کەوتی حەڵاڵە ، ڕێگای دۆڵ و چەم مانای هەڵخەڵەتاندن و فێڵ بازی یە ، ڕێگای بناری شاخ ڕزگار بوونە لە گیروگرفت یان سەفەرە .

: توینیەتی :: لە خەودا مانای وەستانی بیناکاری و کشت و کاڵە ، هەروەها دەست کورتی و هەژاری و نەمانی قازانجە ، ئەڵێن توینی بوون خراپەکاریە لەبواری ئایین دا ، ئەگەر یەکێك توینی بێت و بیەوێت لە ئاوی ڕوبار بخواتەوە و خۆی ئاوەکە نەخواتەوە لە غەم وخەفەت ڕزگاری ئەبێت ، ئەگەر توینی بێت و نەتوانێ لە ئاوی ڕوبار بخواتەوە هیواو نیازو مەبەستی بەدی ناێێت ، کوڕ و کچی گەنج لە خەودا ببینن توینیانە پێویستیان بە هاوسەر هەیە .

پژمین یان پشمین :: لەخەودا دووپات کردنەوەی کارێکە کە گومانی لێ ئەکرێت پژمین مانای مردنی نەخۆشە یان غەم و خەفەتە ئەوکەسەی لە خەودا بپژمێ لە تەنگانەدا بێت ڕزگاری ئەبێت ،ئەگەر هەژار بێت خەڵکی یارمەتی ئەدەن و دوعای خێری بۆ ئەکەن ، دوور نی یە پژمین هەڵامەت بێت ، ئەو کەسەی یەك جار بەتوندی بپژمێ باش نی یە .

هەنگوین :: پارەیەکی حەڵالە ، هەروەها شیرینی ئایین و قوڕئان خوێندن و کردەوەی چاکه ، هەنگوین لە ئاسمانەوە ببارێت مانای ئەوەیە ئایین لە بوارێکی چاك دایە ، ئەڵێن لەوانەیە هەنگوین غەم و خەفەت و گیروگرفت و حەسودی بێت چونکە هەنگوین مێش و زەردەواڵەو مێرولە کۆ ئەکاتەوە ، هەنگوینی پاڵاوتراو لەسەر ئاگر مانای خێرو خۆشی یە یان پارەیەکی حەڵاڵەو زەکاتی لەسەر دراوە ، یان رێگەیەکی پاك و ڕاستە ، نەخۆش لە خەودا هەنگوین بخوات چاك ئەبێتەوە ، خواردنی نان بە هەنگوین دەست کەوتێکی بەردەوامە ، هەروەها ووتراوە هەنگوین ماچ کردنی خۆشەویستە .

بەندیخانە یان زیندان :: بەندیخانەی شەریعەت بێت ئەوە پێداویستەکانی ئایینە ، بەندیخانەی دەسەڵات دار بێت غەم و خەفەتە ، زیندانی نەناسراو دونیایە بەندیخانە ژنێکی مەکر بازە یان مانای بێ دەنگی یە یان پیلان گێڕانە بۆ دوژمنان ، بەندیخانە گۆڕە یان هەژاری یە یان بینینی دۆست و خۆشەویستە ، دەرچون لە بەندیخانە مانای رزگار بوونە لە نەخۆشی ، ئە گەر یەکێك بەڕاستی لە بەندیخانەدا بێت ولەخەودا ببینێ دەرگای زیندانەکەی کراوەتەوە و ڕوناکی دێتە ژوورەوە یان ببینێ سەرەوەی زیندانەکەی نەماوە ئەو کەسە لە بەندیخانە رزگاری ئەبێت و بەڕەڵڵا ئەکرێت ، بەندیخانە یان زیندان بۆ نەخۆش مردنە ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ لە زیندانی دەسەڵات دار دا بەستراوەتەوە کارەساتێکی بەسەر دێت یان غەمبارەو حەز ئەکات غەمەکەی نەمێنێ ، لە زیندان مانەوە مردنە ، ئەوکەسەی لەماڵی خۆی دا ببەسترێتەوە رزقی فرەوان ئەبێت ، ئەو کەسەی لە مالێکی نەناسراودا ببەسترێتەوە ژنێکی دەوڵەمەند ئەخوازێ و سوود لە پارەکەی وەرئەگرێت و کوڕیشی ئەبێ ، لەوانەیە بەندیخانە دۆزەخ بێت[/size]

[size=16] خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی10

بەشی دەیەم

گوڵ : لەخەودا پیاوێکی شکۆمەندو به ناو بانگ و بە شەڕەفە ، یان گەڕانەوەی ئەو خۆشەویستانەیە کە دوورن لێت ، گوڵ لێکردنەوە لە باخچە مانای پایە بە رزی و بەدەست هێنانی خۆشەویستی یە ، هەروەها گوڵ ئافرەتێکە یان جیا ئەبێتەوە یان ئەمرێ ، هەروەها ووتراوە گوڵ بازرگانیە تی یەو نامێنێ یان خۆشی و شادی یە بۆ ماوەیەکی کەم بەردەوام ئەبێت ، کوڕو کچی گەنج لە خەودا گوڵیان لە سەر سەربێت زەماوەند ئەکەن ،ڕۆنی گوڵ زیرەکی یە ، بڕینەوەی دارو درەختی گوڵ غەم و خەفەتە ،گوڵی زەرد نەخۆشی یە ، گوڵی سوریش پارەو جوانی یە ، گوڵی سپیش پارەیەکی کەمە .

کانی :لەخەودا ڕزق و خێرو بەرەکەتەو بەدی هاتنی نیازو مەبەستە ، تەقینی یەك کانیاو لەناو ماڵ خێرو خۆشی یە بەڵام تەقینی کانی زۆر لەناو ماڵ باش نی یەو کارەساتە ، هەروەها تەقینی کانی ئاو لە ناو دیواری ماڵەکە باش نی یە ، دەست نوێژ شوشتن بە ئاوی کانی زۆر باشە ، گەیشتنی ئاوی کانی بۆ ناو ماڵ خێر و خۆشی و رزقە ئەگاتە ئەو ماڵە

پێکەنین : پێکەنین بەدەنگی نزم وەك زەردە خەنە خۆشی و شادی یە ، پێکەنین بە دەنگی بەرز گریانە ، ئەگەر یەکێك بە دڵەوە پێ بکەنێ مژدەی ئەوەیە کوڕیان ئەبێت ، ئەگەر یەکێك لەسەر خۆ وەك زەردە خەنە پێ بکەنێ ئەو کەسە پیاو چاکە ، ئەگەر زەوی پێ بکەنێ ئەو ساڵە کشت و کاڵ باش ئەبێت ، ئەگەر مردو پێ بکەنێ لەو دونیایە باری زۆر باشە

کانی : لە خەودا ژیانێکی خۆشە ، بینینی ئاو لەناو ماڵ خۆشی و شادی و پارەو مارەبڕین و زەماوەندە ، ئاوەکە زۆر پاك بێت هەرزانی ئەبێت ، ئاو خواردنەوە زۆر باشە ، ئاو خواردنەوەی زۆر تەمەن درێژی یە ، هەروەها ووتراوە ئاو فیتنەو ئاژاوەیە لە ئایین دا ، ئەو کەسەی بەرداغێك ئاوی بدرێتێ هاوسەرەکەی کوڕی ئەبێت ، ئەو کەسەی لەبەرداغێك دا ئاوی پاك بخواتەوە ئەو کەسە لەهاوسەرەکەی یان لە کوڕەکەی پارە وەرئەگرێت ، خواردنەوەی ئاوی گەرم غەم و خەفەتە ، شەربەیەك ئاو پارەی هەڵگیراوە ، ئاوی مەند زیندانە ، بەکارهێنانی ئاوی گەرم بەڕۆژ ئازارو‌ سزایە بە شەویش ترسە لە جنۆکە ، ئاوی سوێر ماندو بوونە لەپێناوێ پەیداکردنی ڕزق دا ، ئاوی پیس پارەی حەرامە ، ئاوی ڕەش باش نی یە ئاوی زەرد نەخۆشی یە ، ئەو کەسەی دەم وچاوی خۆی لە ناو ئاودا ببینێ ئەو کەسە لەگەڵ خزم و کەس و کاری دا چاکە ئەکات ، تەڕبوونی جل و بەرگ سەفەرە یان زیندانە ، یەکێك هاوسەرەکەی دوو گیان بێت بەرداغێك ئاوی بدرێتێ و بەرداغەکە لە دەستی بکەوێ و بشکێ ژنەکەی ئەمرێ ، ئەگەر تەنها ئاوەکەی بڕژێ و بەرداغەکە نەشکێ منداڵەکەی ئەمرێ و ژنەکەی سەلامەت ئەبێت، خۆ شۆرین بە ئاوی سارد تۆبە و چا‌ بوونەوی نەخۆشی و بەڕەڵڵاکردنی زیندانی و تەواو بوونی ترسە ، ئەو کەسەی ئاو لەبیر دەربهێنێ ئەو کەسە بە فێڵ پارەی دەست دەکەوی .

ئاودەست (توالێت): : شوێنی هەسانەوەو پاك و تەمیزی یە ، هەروەها بە مانای گیروگرفت و ڕزگار بوون لەو گیرو گرفتە دێت ، ئەگەر ئاودەستەکە بۆنی نەبێت ئافرەتی ئەو ماڵە ئافرەتێکی ڕەوشت پاکە ، ئەگەر ئاودەستەکە پاك نەبێت و بۆنیشی هەبێت ئافرەتەکە ڕەوشتی باش نی یە و لە ڕێ لای داوە ، ئەگەر تەنها بۆنی هەبێت ئەو ئافرەتە زۆر بەدەسەڵاتە و بەسەر مێردەکی زاڵەو ناو بانگیشی دەرکردوە ، قولیی بیری ئاودەست سەختی کاروباری ئەو کەسە دەردەبڕێ ، ئەگەر بیرەکە پڕ بووبێت هاوسەری ئەو کەسەی خەوەکەی بینیوە دوو گیانە ، ئاودەست ماڵین زەرەرو زیان و هەژاری یە ، بیری ئاودەست پڕ بێت و لێ ی بڕوا ئەوە غەم و خەفەتە ، ئەو کەسەی بکەوێتە ناو بیری ئاودەست و لێ ی دەرنەچێ زیندانی ئەکرێت ،ئاودەست بەمانای خزمەت کاری ناو ماڵیش دێت .

ئاوێنە ‌ : لەخەودا خەیاڵ و لەخۆ بایی بوونە ، ئەوکەسەی تەماشای ئاوێنە بکات و ببینێ ڕیشی ڕەشە بەڵام خۆی بەم جۆرە نەبێت ئەو کەسە لەلایەن خەڵکی ڕێزی لێ ئەگیرێ ، ئەو کەسەی هاوسەرەکەی لێ ی دوور بێت و سەیری ئاوێنە بکات هاوسەرەکەی بۆ ئەگەڕێتەوە ، ئەگەر گەنج بێت و هاوسەری نەبێت ئەو کەسە زەماوەند ئەکات ،ئەگەر فەرمان بەری دەوڵەت بێت لەسەر کارەکەی لا ئەبردرێ ، ئەو کەسەی ئاوێنەکەی بشکێ هاوسەرەکەی ئەمرێ، ئەگەر یەکێك بە چاکی لەئاوێنە تەماشای خۆی بکات و بیر بکاتەوە ئەو کەسە غەم و خەفەتی نامێنێ، ئاوێنەی ژەنگاوی باری ژیانی ئەو کەسە دەردەبڕێ ، ئاوێنەی زێڕین زۆر باشە هەروەها ووتراوە ئەوکەسەی زۆر تەماشای ئاوێنە بکات خوای گەورە لێ ی ڕازی نی یە ، نەخۆش تەماشای ئاوێنە بکات ئەمرێ ، ئافرەتی دوو گیان تەماشای ئاوێنە بکات کچی ئەبێت ئەگەر هاوسەرەکەی تەماشای ئاوێنە بکات کوڕی یان ئەبێت ، زیندانی کراو تەماشای ئاوێنە بکات بەڕەڵڵا ئەکرێت.

تەڵاق : بۆ ئەو کەسەی هاوسەری نەبێت مانای گۆڕینی باری ژیانیەتی ،بۆ ئەوکەسەی هاوسەری هەبێت مانای ئەوەیە باری ژیانی باتڵە ، بۆ نەخۆشیش مردنە ، ئەوکەسەی لەخەودا هاوسەرەکەی تەڵاق بدات دەوڵامەند ئەبێت ، ئەو کەسەی یەك جار هاوسەرەکەی تەڵاق بدات و دەرفەتی گەڕاندنەوەی هەبێت ئەو کەسە ‌لە ئیش و کاری ئێستای دوور ئەکەوێتەوە ، ئەو ئافرەتەی لە خەودا تەڵاق بدرێت ئەمرێ . جل و بەرگ : لە زستان لە خەودا بیبینی باشترە لەوەی لە هاوین دا بیبینی ، ئەو کەسەی بۆ یەکەم جار جۆرە جل و بەرگێك لە بەر بکات کە پێشتر لە بەری نەکردبێ ئەو کەسە بەرەو دەست کورتی و هەژاری دەچێت ، جل وبەرگ پیاوێکی سەرۆکە ، جل و بەرگ بۆ بازرگان سەر مایەیەوبۆ مەلاو زانیار زانستە ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ جل و بەرگی پیس بووە ئەو کەسە گومان لە ڕزقی دەکرێت ، جل و بەرگی هاوین باش نی یە چونکە گەرمای هاوین غەم و خەفەتە ، جل و بەرگ بە پێ ی جۆرو ڕەنگ دەگۆڕدرێ، ئافرەت لە خەودا جل و بەرگی پیاوی لە بەر بێت زۆر باشە ، ئەگەر پیاویش لە خەودا جل و بەرگی ئافرەتی لە بەر بێت مانای غەم و خەفەت و ترسە .

دز : لە خەودا نەخۆشی یە ، ئەگەر دزەکە ڕەش بێت ئەوە ڕەش بینی یە ئەگەر سوور بێت ئەوە لەناو خوێنە ئەگەر زەرد بێت زەردوە ئەگەر سپی بێت بەڵغەمە ، دز لەخەودا شتێ بدزێ پیاوێك ئەکوژێ ، دز لە خەودا بە مانای پادشای ڕوح کێشانیش دێت ، هەروەها دز مانای گەڕانەوەی ئەو کەسەیە کە دوورە لێت ، دز بچێتە ماڵێك و ئەو ماڵە نەخۆشی تیا بێت نەخۆشەکە ئەمرێ، ئەگەر نەخۆش دز بکوژێ چاك ئەبێتەوە ، دز بچێتە ماڵێك و ئەو ماڵە کچێکی گەنجیان هەبێت ئەو کچە خواز بینی ئەکرێت ،دز پیاوێکی زینا کەرو فێڵ بازە ، لەوانەیە دز شێر و مارو شەیتان و چاو نەفەس بێت .

زبڵ خانە : زبڵ خانە لە خەودا دونیایە زبڵیش پارەیە ، ئەو کەسەی نەخۆش بێت یان دڵ تەنگ بێت خۆی لە زبڵ خانە دا ببینێ یان زبڵ خانەیەك بکڕێ یان زبڵ خانەیەکی دەست کەوێت چاك ئەبێتەوە و دڵخۆش و کامەران ئەبێت ، هەروەها ووتراوە زبڵ خانە لە خەودا پارەو ژن هێنان و شوکردن وچاك بوونەوەی نەخۆش و کامەرنی یە ، خۆ ڕووت کردنەوە لە زبڵ خانه دا ‌دەست کورتی و هەژاری و مردنە[/size]

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی12

بەشی (12)

خوای گەورەو میهرەبان :: هیچ شتێك بە خوا ناچێت هەر خۆی گەورەو بەخشندەو میهرەبانە و ئاگاداری هەموو شتێکە ، ئەگەر لە خەودا بە گەورەیی خۆی ببیندرێ جێ ی خۆشحاڵیە و مانای ئەوەیە ئەو کەسەی بینیویەتی کاروباری دین و دونیای زۆر باشە ، ئەگەر بە پێچەوانەوە ببیندرێ باش نی یە ، نەخۆش بیبینێ ئەمرێ چونکە خوا هەقە و مردنیش هەقە ، بێ ئیمان بیبینێ تۆبە ئەکات وئیمانی بە خوا ئەبێت ، بیستنی دەنگی خوای گەورە مانای بەدی هاتنی ئاسایش و هێمنی و نیازو مەبەستە ، ئەو کەسەی لە خەودا خوای گەورە بەجۆرێك ببینێ بتوانێ وەسفی بکات ئەو کەسە خەوەکەی ڕاست نی یە ، چونکە خوای گەورە وێنەو سنوری نی یە و بەهیچ گیان لەبرێك ناچێت .

پێغەمبەری مەزن محمد (درودی خوای لەسەر بێت) :: پێغەمبەری مەزن (د.خ) لە فەرموودەکانی دا ئەفەرموێ و ئەڵێ {{ ئەو کەسەی لە خەودا
من ببینێ لە بە خەبەریش ئەم بینێ و شەیتان خۆی ناکاتە شێوەی من }} هەروەها ئەڵێ { ئەو کەسەی بم بینێ هەقی بینیوە و ناچێتە ناو دۆزەخ }
ئەتوانین بڵێین بینینی پێغەمبەری مەزن محمد (د.خ) زۆر باشە مانای کردنەوەی دەرگای خێرو خۆشی ی و کامەرانی و سەرکەوتنە

بانگ دان :: ئەگەر بانگەکە لە مانگی حەج دا بێت مانای حەجە ، یان خۆ ئامادە کردنە بۆ جەنگ ، یان مانای دزیەك ئەکرێت ، ئەو کەسەی
هاوسەری نەبێت و بانگ بدات زەماوەند ئەکات ، بانگ دان پشت لە قیبلە و بە ڕوی ڕەش باش نی یە ، بانگی ئاسایی ئەگەر لەسەر مینارەی مزگەوت
بێت و لە کاتی دەست نیشان کراوی خۆی دا بێت زۆر باشە ، ئەگەر ئەم مەرجانەی تیا نەبوو باش نی یه ‌.

ئایەتەکانی قوڕئانی پیرۆز :: ئەگەر ئایەتی ڕەحمەت بێت و ئەو کەسەی ئایەتەکانی ئەخوێند مردوبێت ئەو مردوە لە ڕەحمەتی خوای گەورە دایە ، ئەگەر ئایەتی سزا بێت ، خوای گەورە ئەو مردوە سزا ئەدات ، ئەگەر ئایەتەکان ئایەتی ئاگادار کردنەوە بێت و ئەو کەسەی ئەی خوێند زیندوو بێت، پێش ئەوەی کارێکی نا ڕەوا بکات خوای گەورە ئاگاداری ئەکاتەوە ، ئەو کەسەی ئایەتی سزا و ئازار بخوێنێ و بگاتە ئایەتی ڕەحمەت و نەیخوێنێتەوە ئەو کەسە هەمیشە غەم و خەفەتی بەردەوام ئەبێت ، ئەگەر ئایەتی مژدە بێت ئەوە خێرو خۆشی یە .

پارشێو {سحور} :: پارشێوی بەڕۆژوو بوو لە خەودا مانای فێڵ و پیلانی دوژمنانە ، هەروەها تۆبەی ئەو کەسانەیە کە لە ڕێ ی ڕاستی ئایین لایان داوە و یاخی بوونە ، هیدایەتە بۆ بێ باوڕان ، ڕزقێکی فرەوانە .

حەج :: ئەو کەسەی لە خەودا لە دەورو بەری کەعبەی پیرۆز بسوڕێتەوەو مەڕاسیمی حەج بکات باری ئایینی زۆر باشە وڕزقی فرەوانە و کەسێکی ڕاست گۆیە ، ئەگەر قەرزار بێت قەرزەکەی ئەداتەوە و ئاسودە ئەبێت ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ کاتی حەجەو ئەویش لە ڕێگەیە و بەرەو حەج ئەچێت ئەگەر نەخۆش بێت چاك ئەبێتەوە یان لەسەر سەفەر بێت ئەگاتە جێ ی مەبەست ، بازرگانیش بێت قازانج ئەکات ، ئەگەر نەچوبێتە حەجیش لە داهاتوودا ئەچێتە حەج ، ئەو کەسەی لە ماڵەوە بێت و بەنیازی ڕۆیشتن بۆ حەج بچێتە دەرەوە باش نی یە ئەگەر نەخۆش بێت ئەمرێ ، بازرگان بێت زەرەر ئەکات ، لەسەر سەفەر بێت ناگاتە جێ ی مەبەست .

دۆزەخ :: ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ لە ناو ئاگری دۆزەخ دایه کردەوەی ناڕەواو ناپەسەند ئەکات ، ئەگەر بەسەلامەتی لە ئاگرەکە دەرچێت مانای ئەوەیە توشی غەم و خەفەتی دونیا ئەبێت ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ ئاگری لێ نزیك ئەبێتەوە توشی گیرو گرفتی حاکم و کار بەدەست ئەبێت
هەروەها زیانێکی زۆریشی لێ ئەکەوێ ، ئاگر ئاگاداری یە بۆ ئەو کەسانەی لە ڕێی ئیسلام لایان داوە بۆ ئەوەی تۆبە بکەن و بگەڕێنەوە سەر ڕێی حەق و ڕاستەقینە کە ڕێی ئیسلامە ، هەروەها ئەتوانین بڵێین ئاگر بە مانای هەژاری و زیندان و مل کەچی وپارەی حەرام و دراوسێ ی خراپ و زیناو پیاو کوشتن و نوێژ نەکردن دێت .

جەژنی ڕەمەزان :: مانای خۆشی و شادی و کامەرانی یە ، قەبووڵ بوونی تۆبەکردنە ، ئەو کەسەی لە ماڵ و موڵك زەرەری کردبێ یان شتێکی لێ وون بوبێت ولەخەودا ببینێ لەجەژنە زەرەرەکەی بۆ ئەگەڕێتەوە قازانجیش ئەکات یان شتە وون بوەکەی بۆ ئەگەڕێتەوە ، هەروەها جەژن بە مانای زیادە مەسرەفیش دێت .

جەژنی قوربان :: گەڕانەوەی خۆشی و کامەرانی یە ، رزگار بوونە لە تیا چوون ، زیندانی کراو لە جەژنا بێت بەرەڵڵا ئەکرێت ، قەرزار لە خەودا لە جەژنا بێت قەرزەکەی ئەداتەوە .

خزمەت کردنی هەژارو پیاو چاکان :: ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ خزمەتی هەژارو پیاو چاکان ئەکات و فەرمان و داواکاریان بە جێ ئەهێنێ ئەو کەسە خوای گەورە لێ ی ڕازی یەو دەرگای خێرو خۆشی بۆ ئەکاتەوە و پاشە ڕۆژێکی باشی لە پێشە .

خزم و کەس و کاری پیغەمبەری مەزن محمد {د.خ}:: بینینیان لە خەودا مانای دایك و زەماوەند و خیرو خۆشی و منداڵە بە تایبەتیش کچ ،
بینینی عائشە {خوا لی ی ڕازی بێت } مانای ناوبانگ و دەسەڵات و پایە بەرزی و بەختی چاكە لەلای باوك و هاوسەردا ،
بینینی حەفصە {خوا لی ی ڕازی بێت } مانای نازو مەکر بازی یە ،
بینینی فاطمة ی کچی پێغەمبەری مەزن محمد {د.خ} مانای لە دەست چونی باوك ودایك وهاوسەرە ،
بینینی حسن و حسین مانای شەڕ و ئاژاوەو شەهید بوونە  [/size]

[size=16]خه ونامه ی کوردی باوكى ره نج نووسيويه تى و له لایه ن تاڤگه وه ئاماده کراوه بەشی14

بەشی (14)

خواردن :: هەموو خواردنێکی زەرد لەخەودا بۆ ئەو کەسەی بیخوات نەخۆشی یە ، تەنها ئەو خواردنە نەبێت کە بە گۆشتی باڵندە دروست دەکرێت ، خواردنی سپی لە خواردنی ترش باشترە ، خواردنی شایی مژدەیە و خواردنی پرسەش غەم و خەفەتە ، ئەو خواردنەی کات و شوێنی تایبەتی نەبێت ڕزقە ، به ڵام ئەگەر شوێن و کاتی هەبێت وەك باینجان و کوولەگە ڕزقێکی دەست نیشان کراوە ، خواردنی زانا زانست و بەرەکەتە ، خواردنی پۆلیسیش حەرامە ، خواردنی هەژار تۆبەیە ، ئەو خواردنەی بە گۆشت دروست کرابێت بۆ هەژار دەوڵەمەند بوونە ، خواردنی بێ گۆشتیش خوا پەرستنە ، خواردنی تاڵ و ترش گۆڕینی هاوسەرو کار و پیشەیە ، خواردنی ترش ئەگەر نەخورێت نەخۆشی یە ئەگەر بخورێت و سوپاس و ستایشی خوای گەورە بکرێت ڕزگار بوونە لە غەم و خەفەت ، ئەو کەسەی لە ناو قابی زێڕ یان زیو خواردن
بخوات ئەگەر قەرزاربێت قەرزەکەی زیاد ئەکات ، خواردن لەگەڵ خەڵكی خۆشی یە ، ئەو خواردنەی قوت ئەدرێت و
لە خەودا بجوێت مانای کەم تەرخەمی و تەمەڵی یە لە کارکردن و قازانج دا ، ئەو خواردنەی بجوێت و لە خەودا قوت
بدرێت مانای ئایین و نزیك بوونەوەی کۆتایی تەمەنە ، ئەو کەسەی بەدەستی ڕاست خواردن بخوات ، ڕێگەی سوونەو شەریعەت پەیڕەو ئەکات ، ئەو کەسەی لە خەودا بەدەستی چەپ خواردن بخوات ڕیز لە دوژمن ئەگرێت و هاوڕێکانی
پشت گوێ ئەخات ، ئەو کەسەی بەدەستی خەڵکی خواردن بخوات ، بە یارمەتی خەڵکی ڕزق و پارەی دەست دەکەوێ
یان نەخۆش ئەکەوێت وناتوانێ بە دەستی خۆی خواردن بخوات ، ئەو کەسەی لە خەودا خواردنی خەراب بخوات ڕێزی
لێ ناگیرێ ، داوەت کردن بۆ خواردن مانای هەسانەوەیە ، ئەو کەسەی داوەت بکرێت بۆ خواردنی ئێوارە فێڵ له ‌ یەکێك
ئەکات ، ئەو کەسەی گۆشتی خۆی بخوات پارەی کۆکراوەی خۆی ئەخوات ، ئەگەر گۆشتی کاڵی یەکێکی تر بخوات ئەو کەسە هەڵ ئەخەڵتێنێ یان یەکێکی تر، ئەگەر گۆشتەکە کوڵاو بێت یان برژاو پارەی خەڵکی ئەخوات .

سەرما :: لە خەودا دەست کورتی وهەژاری یە ، ئەو کەسەی لەخەودا لەبەر سێبه ردا بێت و لە سەرما بچێتە بەر هەتاو ، لە هەژاری یەوە دەوڵەمەند دەبێت ، ئەو کەسەی لەبەر هەتاو بچێتە سێبەرلە غەم و خەفەت رزگاری ئەبێت ،
لە وەرزی هاوین دا خەو بینین بە سەرما رزق و پارەیە ئەو کەسەی سەرمای بێت و بای بۆ بێت زیاتر دەست کورت و هەژار ئەبێت ، ئەو کەسەی بە ئاگر خۆی گەرم کاتەوە کاروباری دەسەڵات دار بەڕیوە ئەبات ، خۆ گەرم کردنەوە بە
ئاگری خەڵوز مانای خواردنی پارەی هەتیوە ، خۆ گەرم کردنەوە بە دوکەڵ مانای گیرو گرفتە ، سەرمای زۆرلەزستان
هیچ مانای نی یە ، ئەگەر لەزستان دا نەبێت مانای سەفەر نە کردنە .

کاڵەك :: لە خەودا کەسێکی غەمبارە ، ئەو کەسەی بیبینێ تووشی غەم و خەفەت ئەبێت ، ئەو کەسەی کاڵەك بخوات لە زیندان دەردەچێت ، ئەو کەسەی لە خەودا دەست بۆ ئاسمان بەرز کاتەوەو کاڵەگێك وەرگرێت ،داوای پارەو
ماڵ و موڵك ئەکات و خیرا دەستی دەکەوێ ، کاڵەك لە خەودا باشە بۆ دڵداری و خۆشەویستی ، هەروەها کاڵەك بە مانای
بێ کاری و دەست بەتاڵیش دێت ، ئەگەر کا‌ڵەك فڕێ بدرێتە ماڵێك چەند کاڵەك بێت لەو ماڵە ئەوەندە کەسە ئەمرێ ،
کاڵەك نەخۆشی یە ، کاڵەگی سەوزی پێ نەگەیشتوو کوڕە یان هاوسەر ، کاڵەگی زەرد ئافرەتە یان پیاوێکی باشە .

پرد :: لە خەودا ڕێگەی ڕاست و ڕۆشنی ئایینە ، یان زانست و نوێژ و ڕۆژووە ، پرد لەخەودا ئەو کردەوانەیه کە مرۆڤ بەرەو ڕێگەی ڕاست ئەبات ولە ئازاری کاروباری دونیا ڕزگاری ئەکات ، بە مانای پاسەوان و دەرگا وان و
دایك وکوڕو هاوسەر وپارەش دێت ، پردی دروست کراو لە بەرد کەسێکی دەسەڵات دارە ، ئەگەر پردەکە زۆر بچوك بێت پاسەوان و دەرگاوانە ، ئەگەر پردێکی دروست کراو لەبەرد لە خەودا بگۆڕدرێ و ببێتە بردێکی دروست کراو لە
قوڕ و خۆڵ ئەو کەسەی خەوەکەی بینیوە باری ژیانی تێك ئەچێت ، ئەگەر بە پێجەوانەوە پردێکی دروست کراو لە قوڕ
لە خەودا ببێتە پردێکی دروست کراو لە بەرد یان چیمەنتۆو ئاسن باری ژیانی زۆر باش ئەبێت ، ئەو کەسەی لە خەودا
ببێتە پرد پایە بەرز وشکۆمەند ئەبێت وخەڵکی پێویستی پێ ئەبێت .

مۆرانە :: لە خەودا کێشەی زانستە ، ئەو کەسەی لە خەودا کیسەکەی یان گۆچانەکەی مۆرانەی لێدات ئەمرێ .

زێڕ :: بینینی زێڕ لەخەودا باش نی یە و ئەڵێن غەم و خەفەتە ، ئەو کەسەی هەندێ زێڕ بە خۆوە بکات هەندێ
کەس خزمایەتی لەگەڵ دا ئەکەن و شایەستەی ئەو خزمایەتی یە نین ، ئەو کەسەی پارچەیەك زێڕ وەربگرێت ئەوەندەی
ئەو زێڕە غەم و خەفەتی بۆ دێت ، ئەگەر زێڕەکە زۆر بێت ئەو کەسە پایە بەرز ئەبێت ، ئەو کەسەی لە خەودا ببینێ
ماڵەکەی لە زێڕ دروست کراوە ئەو کەسە ئەسوتێ ، زێڕ تواندنەوە شەڕ وئاژاوەیە ، ئەو کەسەی هەردوو دەستی ببێتە
زێڕ هەردوو دەستی ئیفلیج ئەبێت ، ئەو کەسەی چاوی زێڕ بێت کوێر ئەبێت ، جاری وا ش هەیە زێڕ بە مانای خۆشی
و شادی و رزق و کردەوەی چاك دێت ، زیو ببێتە زێڕ زۆر باشە ، زێڕ و زیو نی یەت پاکی یە .

سەفەر :: لە خەودا ڕەوشتی خەڵکی دەرئەبڕێ ، سەفەر مانای گۆڕینی باری ژیانە ، هەژار لە خەودا سەفەر بکات دەوڵەمەند ئەبێت ، گەڕانەوەش لە سەفەر تۆبەیە یان بەدی هاتنی نیاز و مەبەستە ، ئەو کەسەی بچێتە خانوێکی نەناسراو
سەفەر ئەکات ، نەخۆش سەفەر کات بۆ جێ یەکی دوور یان بچێتە خانوێکی نەناسراو ئەمرێ .

کفن :: بینین و کڕینی کفن لە خەودا مانای پاك و خاوێنی و ڕەفتار و هەڵس و کەوتە ، بۆ ئەو کەسەی هاوسەری نەبێت خوازبینی و زەماوەندە ، ئەو کەسەی کفن لەبەر کات زینا ئەکات ، ئەو کەسەی کفنەکەی سەرو قاچی دانەپۆشێت
فسادی هەیە لە ئایین ، مردو هەرچەند کفنەکەی کەم بێت لە تۆب کردن نزیکە .

شەکر :: لە خەودا خۆشی و شادی وچاك بوونەوەی نەخۆش و نەمانی غەم و خەفەت و بەدی هاتنی نیازو مەبەستە ،
بە مانای ئافرەتیش بێت ئافرەتێکی جوان و زیرەکە ، ئەگەر بە مانای کوڕیش بێت کوڕێکی زاناو لێ هاتو و هونەرمەندە ،
ئەگەر پارەش بێت پارەیەکی حەڵاڵە ، شەکر فرۆشتن باش نی یە و شەکری زۆر شەڕ و ئاژاوەیە .

بەدیل گرتنی ئادەمیزاد :: لە خەودا مانای خێرو خۆشی و رزقە ، یان میز ڕاگرتن و ئاشکرا بوونی نهێنی یە ،
ئەو کەسەی لە خەودا بەدیل بگیرێت ئەگەر شتێکی وون کردبێت لەوە چاکتری دەست دەکەوێ ، ئەو کەسەی لە خەودا
بەدیل بگیرێت و هیچی پێ نەکرێت و دەسەڵاتی نەبێت تووشی غەم و خەفەت ئەبێت .[/size]